Manuel vitesli araçlar, son yıllarda yerini otomatik vitesli araçlara bırakmaya başladı. Bu araçların birçoğunda çift kavramalı otomatik şanzıman veya bilinen adıyla DSG şanzıman kullanıldığını görüyoruz. Otomobil dünyasında adından sıkça söz ettiren DSG şanzıman, araç kullanımını oldukça kolaylaştırırken, maalesef kronik sorunları nedeniyle otomobil kullanıcılarının canını sıkabiliyor.

Bende DSG şanzıman hakkında detaylı bir araştırma yaptım. DSG nedir, DSG şanzıman nasıl çalışır ve kronik sorunları gibi  soruların cevabı bu makalede! Dilerseniz, sözü daha fazla uzatmadan başlayalım.

DSG Şanzıman Nedir? – Çift Kavramalı Otomatik Şanzıman

Alman otomobil devi Volkswagen’in mühendisleri tarafından geliştirilen ve patenti de Volkswagen’e ait olan DSG’nin açılımı “ Direct Shift Gearbox ” dır. Temelleri 20 yıl öncesine dayanan ve ve özellikle Alman otomotiv üreticileri tarafından sıkça kullanılan bu çift kavramalı şanzımanlar, dişli otomatik viteslere oranla daha hızlı vites değiştirilmesine olanak sağlamaktadır.

DSG Şanzıman Nedir?

Bu sayede geleneksel otomatik vitesli araçlara göre daha fazla güç elde edilirken, daha iyi bir kontrol sağlanmaktadır. Yani, bu şanzımanın kullanıldığı araçlar, geleneksel şanzımana sahip araçlara kıyasla daha temkinli güç aktarıyor ve sürücüye daha fazla kontrol sağlıyor. Bu sistem geliştirilirken, asıl hedef otomatik şanzıman değil, otomatik şanzımanda çift kavrama ile en yumuşak geçişleri sağlamaktı.

Formula 1’de araçların debriyaj kullanmandan vites geçişi yapabilmesini sağlayan sıralı manuel şanzıman teknolojisi, geliştirilerek DSG şanzıman olarak karşımıza çıktı. Yukarıda belirttiğimiz gibi DSG şanzıman, vites geçişi esnasında ortaya çıkan güç kaybını ortadan kaldırıyor.

Frenleme ve hızlanma gibi ani olaylarda optimum geçişlerin yapılabildiği bu sistemde, tekerlere verilen güç konvektör kullanılarak aktarılabiliyor. DSG’yi günümüzde Volkswagen, Skoda, Audi, Seat, Ford, Renault (Dizel), Nissan (Dizel) , Mitsibushi, Nissan ve BMW gibi otomobil devleri kullanıyor.

DSG Şanzıman Nasıl Çalışıyor?

DSG şanzıman içerisinde yer alan çift baskı balata, vites sayılarını kümeleyerek her vites sayısının tek ve çift olarak gruplandırılmasını sağlıyor. Birinci baskı balata tek sayılı ( 1,3,5 ) vitesleri, ikinci baskı balata ise çift sayılı ( 2,4,6 ) vitesleri sağlamaktadır.

DSG Şanzıman Nasıl Çalışıyor?

Araba çalıştırıldığında ilk olarak tek sayılı yani birinci baskı balata devrede oluyor. Ancak, diğer baskı balata göreve hazır bir şekilde bekliyor. Araç hareket ettikten sonra 2. vitese geçilmesi gerektiğinde, şanzıman baskı balatayı kullanarak tek sayılıdan, çift sayılıya doğrudan geçiş yapıyor.

Bu döngü her vites artışında tekrar ediyor. Yani, siz ikinci vitese geçtiğinizde bu kez tek sayılı vites kutusu, 3. vites için hazır bekliyor. Kısacası, siz vites attığınızda diğer şanzıman bir diğer vites için gerekli hazırlıkları yapıyor ve böylece geçişler hızlı ve sorunsuz bir şekilde yapılabiliyor.

Aklınızda, DSG şanzıman 6 vitesten ibaret değil? şeklinde bir soru oluşabilir. Buna açıklık getireyim; Volkswagen’in 1. baskı balata içerisine dahil olan 7. kuru tip dişlisi bulunuyor. 7 ileri vitesler standart araçlarda kullanılırken, 6 ileri DSG şanzımanlar daha çok yüksek tork üreten araçlarda kullanılıyor.

DSG Şanzıman avantajları neler?

DSG’nin sunduğu en büyük avantaj, daha önce belirttiğim gibi vites geçişlerinin oldukça sessiz ve sorunsuz bir şekilde yapılması. Bilgisayar destekli bu sistemde, geçişler maksimum 8 mili saniyede tamamlanıyor. DSG’de kullanıcılara Sport ve Drive olmak üzere iki farklı sürüş modu sunuluyor.

Drive modu tercih edildiğinde araç yüksek viteslerde tutuluyor. Bu sayede sakin kullanımlarda yakıt tüketimi düşerken, ses düzeyi minimum seviyeye indiriliyor. Spor modu tercih edildiğinde aracın gaz pedalı tepkimeleri hassaslaştırılıyor, motorun güç bandı kısa tutuluyor.

Standart otomatik vitesli araçlarda vites sayısı hıza orantılı olarak küçültülüyor. DSG’de ise araç hızlanıp sabit duruma geçtiğinde vites sürekli yukarı çekiliyor. Bu nedenle hakimiyet sizde bile olsa geç vites değişimlerine doğrudan müdahale eden DSG, birinci vites ile yüksek devirlerde gitme şansı bırakmıyor.

DSG Şanzıman Dezavantajları neler? – DSG Şanzıman Sorunları

Maalesef, bu kadar akıllıca geliştirilen bir sistemin bile ciddi sorunları olabilir. DSG şanzımanın en çok şikayet aldığı konuların başında, kalkışta yaşanan sarsıntılı vites geçişleri geliyor. Kavramalardan herhangi birinde küçük bir sorun olduğunda, özellikle araç kalkışlarında ve sürüş esnasında vites geçişi yapılırken sürücü tarafından hissedilen ve rahatsız edici hale gelen bir titreşim oluşuyor.

DSG Şanzıman Dezavantajları - DSG Şanzıman Sorunları

Bir diğer önemli sorun ise, 2. vitesten kaynaklanıyor. Kalkış sırasında, 1. vitesten 2. vitese seri bir şekilde geçiş yapılırken, araç hızı durmaya yakın seviyeye geldiğinde DSG şanzıman aracı 2. viteste bekletiyor. Bu nedenle bir süre sonra aşınma oluşan ikinci vites sorunsuz bir şekilde çalışamaz hale geliyor.

Bu nedenle DSG’de stratejik öneme sahip ikinci vites ve diğer viteslerde oluşan küçük bir aşınma DSG titreşim sorununu meydana getirebiliyor. DSG’de sorun çıkmasına neden olan bir diğer sebep ise, rampa çıkarken veya rampada beklerken tüm yükün şanzıma binmesi. Yokuş kalkış desteği olmayan araçlarda rampada sürekli yüke maruz kalan DSG’de yine titreşim sorunu ile karşı karşıya kalınabiliyor..

Özetle DSG Şanzıman, büyük bir kullanım kolaylığı sunuyor. Ancak, oluşan sorunlar kullanıcıların canını sıkıyor. DSG’li bir araç satın almadan önce, üreticinin yaşanan sorunlar karşısında gösterdiği tavrı ve servislerin bu sorunlara yaklaşımını araştırmak oldukça önemli diye düşünüyorum.

Sistemi geliştirilen Volkswagen’den örnek vermek gerekirse; İyi niyet garantisi altında DSG şanzımanda yaşanan sorunlar büyük oranda gideriliyor. Hatta, firmanın ücretsiz DSG şanzıman değişimi yaptığı bile oluyor. Tabi, burada servisin verdiği karar önemli, yoksa ciddi maliyetler ile karşı karşıya kalabilirsiniz.