Posts in Terimler

Uçaklar neden gökyüzüne beyaz bir iz bırakır?

Gökyüzüne baktığınızda bazen bir uçağın arkasında beyaz renkte olan ve adeta çizgi halindeki bir bulutu andıran izler ( Contrail ) bıraktığını görürsünüz. Yüksek irtifalarda seyir halinde olan uçakların oluşturduğu bu izler, sadece bir merak konusu olmakla kalmayarak, Chemtrail komplo teorisinin ortaya çıkmasına bile neden oldu.

Gelin, şimdi Uçaklar neden arkalarında iz bırakır? sorusuna detaylı bir şekilde cevap verelim. Konunun detaylarına geçiş yapmadan önce endişelenecek bir durum olmadığını belirtmek isterim 🙂

Contrail nedir? Uçaklar neden gökyüzünde iz bırakır?

Uçakların seyir irtifası olan 39000 feet ( 12000 metre ) gibi yüksekliklerde hava sıcaklıklarının -50 derece civarlarında kadar düştüğünü hepimiz biliyoruz. İşte contrail olarak adlandırılan bu izlerin ortaya çıkmasının ana nedeni tam olarak bu.

Uçağın jet motorları, içine çektiği soğuk havayı sıkıştırdıktan sonra yanma odalarında yakarak egzozundan dışarı atmaktadır. Uçağın egzozundan çıkan ve içerisinde su buharı olan sıcak gaz,  yaklaşık -50 derece civarındaki soğuk hava ile yoğunlaşınca küçük buz parçalarına dönüşüyor.

Airbus A380 - contrail

Kısaca uçakların arkasında gördüğümüz o beyaz izlerin, konu hakkında bilgisi olmayan birçok insanın düşündüğü duman ile uzaktan yakından bir alakası yok. Motorun egzozundan çıkan sıcak havanın, soğuk hava ile buluşması sonucunda sıvı hale gelmeden doğrudan buz hale geçmesi bu duruma neden oluyor.

Ve böylece gökyüzünde oldukça etkileyici görüntüler ortaya çıkıyor 🙂

ICAO kodu nedir? | Türkiye ICAO kodları

ICAO kodu, Birleşmiş Milletler kuruluş kararnamesinin 43. maddesine dayanarak 4 Nisan 1947 tarihinde kurulan Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü ( ICAO ) tarafından havalimanlarının tanımlanması için oluşturulan 4 karakterli alfanümerik kodlara verilen isimdir.

Uçuş planlaması ve hava trafik hizmetleri gibi alanlarda yaygın bir şekilde kullanılmakta olan bu kod, ICAO Document 7910: Location Indicators belgesinde yer alan kurallar çerçevesinde belirlenmekte olup, havalimanının ve bulunduğu bölgenin kolayca tanımlanabilmesini sağlamaktadır.

ICAO Kod Yapısı | ICAO kodu nasıl belirlenir?

Dört karakterden oluşan ICAO kodunda yer alan ilk harf havalimanının bulunduğu coğrafi bölgeyi, ikinci harf ise bulunduğu ülkeyi belirtmektedir. ICAO kodu üzerinde yer alan diğer iki karakter ise, havalimanı için belirlenen ve genelde sırayla verilen harflerden oluşmaktadır.

Gelin, şimdi bunu daha iyi anlayabilmek için İstanbul Atatürk Havalimanı ( LTBA ) ve Ankara Esenboğa Havalimanı ( LTAC ) örneklerini inceleyelim.

LTBA = “L” – Güney Avrupa “T” – Türkiye “BA” – İstanbul Atatürk Havalimanı

LTAC = “L” – Güney Avrupa “T” – Türkiye “AC” – Ankara Esenboğa Havalimanı

Ülkemizde yer alan meydanların ICAO kodu LT ile başlarken, bazı istisnalarda bulunuyor. Küba (MU) ve Danimarka’da (EK) gibi bazı ülkelerde ikinci harfi ülke adının ilk harfi olmayan meydanlar bulunuyor.

ICAO kodu bölgelere göre ilk harfleri
Bölgelere göre ICAO kodlarının ilk harfleri

Kanada ve ABD gibi bazı yüz ölçümü büyük ülkeler ise bölge karakterini ( ilk harfi ) başka bir ülke ile paylaşmazlar. Ayrıca, I, J, X ve Q harfleri bölge kodu yani ilk harf olarak kullanılmazlar.

ICAO bölge ve ülke kodları

Türkiye Havalimanı ICAO Kodları

 LTAC – Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı
 LTAF – Adana Şakirpaşa Havalimanı
 LTAH – Afyon Havalimanı
 LTAI – Antalya Havalimanı
 LTAF – Gaziantep Oğuzeli Havalimanı
 LTAK – İskenderun ( Hatay ) Havalimanı
 LTAL – Kastamonu Havalimanı
 LTAM – Kayseri Havalimanı
 LTAN – Konya Havalimanı
 LTAO – Malatya Tulga Havalimanı
 LTAP – Amasya Merzifon Havalimanı
 LTAQ – Samsun Samair Havalimanı
 LTAR – Sivas Havalimanı
 LTAS – Zonguldak Havalimanı
 LTAT – Malatya Erhaç Havalimanı
 LTAU – Erkilet International Havalimanı
 LTAW – Tokat Havalimanı
 LTAX – Zonguldak Erdemir Havalimanı
 LTAY – Denizli Çardak Havalimanı
 LTAZ – Nevşehir Kapadokya Havalimanı
 LTBA – İstanbul Atatürk Uluslararası Havalimanı
 LTBC – Manisa Alaşehir Havalimanı
 LTBD – Aydın Havalimanı
 LTBE – Bursa Havalimanı
 LTBF – Balıkesir Havalimanı
 LTBG – Balıkesir Bandırma Havalimanı
 LTBH – Çanakkale Havalimanı
 LTBI – Eskişehir Havalimanı
 LTBJ – İzmir Adnan Menderes Havalimanı
 LTBM – Isparta Havalimanı
 LTBN – Kütahya Havalimanı
 LTBO – Uşak Havalimanı
 LTBP – Yalova Havalimanı
 LTBQ – Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı
 LTBR – Bursa Yenişehir Havalimanı
 LTBS – Muğla Dalaman Havalimanı
 LTBT – Manisa Akhisar Havalimanı
 LTBU – Tekirdağ Çorlu Havalimanı
 LTBV – Bodrum Havalimanı
 LTBY – Eskişehir Anadolu Havalimanı
 LTBZ – Kütahya Zafer Havalimanı
 LTCA – Elazığ Havalimanı
 LTCB – Ağrı Havalimanı
 LTCC – Diyarbakır Havalimanı
 LTCD – Erzincan Havalimanı
 LTCE – Erzurum Havalimanı
 LTCF – Kars Havalimanı
 LTCG – Trabzon Havalimanı
 LTCH – Şanlıurfa Havalimanı
 LTCI – Van Ferit Melen Havalimanı
 LTCJ – Batman Havalimanı
 LTCK – Muş Havalimanı
 LTCL – Siirt Havalimanı
 LTCM – Sinop Havalimanı
 LTCN – Kahramanmaraş Havalimanı
 LTCO – Ağrı Havalimanı
 LTCP – Adıyaman Havalimanı
 LTCR – Mardin Havalimanı
 LTCS – Şanlıurfa GAP Havalimanı
 LTCV – Şırnak Havalimanı
 LTDA – Hatay Havalimanı
 LTFB – İzmir Selçuk Efes Havalimanı
 LTFC – Isparta Süleyman Demirel Havalimanı
 LTFD – Balıkesir Edremit Körfez Havalimanı
 LTFE – Bodrum Havalimanı | Milas, Muğla
 LTFG – Antalya Gazipaşa Havalimanı
 LTFH – Samsung Çarşamba Havalimanı
 LTFJ – İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı
 LTFK – Çanakkale Gökçeada Havalimanı

Not: Bu makalenin hazırlanış sürecinde www.icao.int ve tr.wikipedia.org/wiki/ICAO_kodu internet sayfalarında yer alan bilgilerden yararlanılmıştır.